ქართული სამეცნიერო საზოგადოება 17 ოქტომბერს გამოეთხოვება ისტორიის მეცნიერებათა დოქტორს, პროფესორ თამილა ცაგრეიშვილს - მეცნიერსა და პედაგოგს, რომლის მრავალწლიანი მოღვაწეობა ქართული ეთნოლოგიის განვითარებას, ეთნოეკოლოგიური კვლევების დამკვიდრებასა და გიორგი ჩიტაიას სამეცნიერო მემკვიდრეობის დაცვასა და პოპულარიზაციას უკავშირდება.

თამილა ცაგრეიშვილი დაიბადა 1940 წლის 23 მარტს თბილისში. 1964 წელს დაამთავრა ივანე ჯავახიშვილის სახელობის თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტის ისტორიის ფაკულტეტი. მისი პროფესიული საქმიანობა მჭიდროდ იყო დაკავშირებული ისტორიისა და ეთნოლოგიის ინსტიტუტსა და თბილისის სახელმწიფო უნივერსიტეტთან, სადაც წლების განმავლობაში ეწეოდა სამეცნიერო და პედაგოგიურ საქმიანობას.

მისი კვლევითი ინტერესები მოიცავდა საქართველოს ტრადიციულ სამეურნეო ყოფას, კულტურასა და ბუნებრივ გარემოს შორის ურთიერთობას. თამილა ცაგრეიშვილმა მნიშვნელოვანი წვლილი შეიტანა საქართველოში ეთნოეკოლოგიის, როგორც სამეცნიერო მიმართულების, განვითარებაში. მისი ნაშრომები ეხებოდა საქართველოს მესაქონლეობის ისტორიას, ტყეთსარგებლობის ტრადიციებსა და ბუნებრივი რესურსების გამოყენებასთან დაკავშირებულ კულტურულ გამოცდილებას. 2000 წელს დაიცვა სადოქტორო დისერტაცია თემაზე „ტყეთსარგებლობის ეთნოეკოლოგიური კულტურა საქართველოში“. მისი კვლევები წარმოაჩენდა ადამიანისა და ბუნებრივი გარემოს ისტორიულ ურთიერთობას, ტრადიციულ ცოდნასა და სამეურნეო პრაქტიკებს.

თამილა ცაგრეიშვილის სამეცნიერო ბიოგრაფიაში განსაკუთრებული ადგილი უკავია ქართული ეთნოგრაფიული სკოლის ფუძემდებლის, აკადემიკოს გიორგი ჩიტაიას მემკვიდრეობას. იგი ჩიტაიას მოწაფე და მისი სამეცნიერო საქმის გამგრძელებელი იყო. საკუთარ თავზე ჰქონდა აღებული მნიშვნელოვანი პასუხისმგებლობა - შეენარჩუნებინა და მომავალი თაობებისთვის გადაეცა მასწავლებლის მრავალმხრივი სამეცნიერო მემკვიდრეობა.

მისი მრავალწლიანი მუშაობის შედეგად მომზადდა და გამოიცა აკადემიკოს გიორგი ჩიტაიას შრომების ხუთტომეული, რომლის შემდგენელ-რედაქტორიც თავად იყო. ეს გამოცემა ქართული ეთნოლოგიისთვის უმნიშვნელოვანესი დანატოვარია: მან მკვლევრებსა და მომავალ თაობებს ქართული ეთნოგრაფიული აზრის ერთ-ერთი ფუძემდებლის სამეცნიერო მემკვიდრეობაზე ხელმისაწვდომობა გაუზარდა.

გიორგი ჩიტაიას მემკვიდრეობის პოპულარიზაცია თამილა ცაგრეიშვილისთვის მხოლოდ საგამომცემლო საქმიანობით არ შემოიფარგლებოდა. სიცოცხლის ბოლო წლებში იგი მოღვაწეობდა გიორგი ჩიტაიას მიერ დაარსებულ ეთნოგრაფიულ მუზეუმში, სადაც გახსნა გიორგი ჩიტაიას კაბინეტი. ამით მან კიდევ ერთი მნიშვნელოვანი ნაბიჯი გადადგა მასწავლებლის სამეცნიერო მემკვიდრეობის შენარჩუნებისა და მისი ღვაწლის საზოგადოებისთვის გაცნობის საქმეში.

თამილა ცაგრეიშვილის მოღვაწეობა გვახსენებს, რომ მეცნიერის ღვაწლი მხოლოდ საკუთარ კვლევებსა და გამოქვეყნებულ ნაშრომებში არ იზომება. არანაკლებ მნიშვნელოვანია წინამორბედთა ცოდნის შენარჩუნება, სამეცნიერო ტრადიციის გაგრძელება და მისი მომავალი თაობებისთვის გადაცემა. თამილა ცაგრეიშვილმა ამ საქმეს მნიშვნელოვანი ნაწილი მიუძღვნა და ქართული ეთნოლოგიის ისტორიაში თავისი კვალი დატოვა.

მისი გარდაცვალება დიდი დანაკარგია ქართული ეთნოლოგიური საზოგადოებისთვის. დარჩება მისი სამეცნიერო ნაშრომები, ეთნოეკოლოგიის განვითარებაში შეტანილი წვლილი და, განსაკუთრებით, გიორგი ჩიტაიას მემკვიდრეობის შენარჩუნებისა და პოპულარიზაციისთვის გაწეული შრომა.

ვუსამძიმრებთ თამილა ცაგრეიშვილის ოჯახს, ახლობლებს, კოლეგებსა და მოწაფეებს.

ნათელში იყოს მისი ხსოვნა!